W Podlasiu naprawdę dużo się dzieje! Za nami już trzy szkolenia w ramach Podlaskiej Akademii Partycypacji – projektu, który krok po kroku uczy, jak realnie wpływać na lokalne sprawy i jak działać skutecznie, a nie „na próbę”. Spotykaliśmy się w różnych miejscach: hotelach, salach uniwersyteckich, przestrzeniach kulturalnych. Każde z tych miejsc wnosiło coś innego – inną atmosferę, inną energię, inną perspektywę. Już po pierwszym zjeździe było jasne, że to nie będą zwykłe szkolenia. Z weekendu na weekend uczestnicy wychodzili z nowymi narzędziami, ale też z coraz większą pewnością, że NGO mogą być realną siłą sprawczą, jeśli tylko wiedzą, jak działać.

Rzecznictwo i watchdog – praktyka, nie teoria

Ideą Akademii jest trening działań rzeczniczych i strażniczych typu watchdog dla organizacji z tzw. Ściany Wschodniej – województw podlaskiego, lubelskiego i podkarpackiego. Uczestnicy poznali cały proces tworzenia polityk publicznych: od pierwszego pomysłu, przez konsultacje społeczne, aż po inicjatywy uchwałodawcze i kampanie w mediach społecznościowych. NGO pełnią kluczową rolę w patrzeniu władzy na ręce – zwłaszcza na poziomie lokalnym. To one dbają o jawność, transparentność i uczciwość działań samorządów. Dlatego tak ważne jest, że w projekcie biorą udział organizacje z bardzo różnych środowisk: koła gospodyń wiejskich, związki sportowe, związki zawodowe, fundacje wspierające osoby z niepełnosprawnościami. Każda z nich działa inaczej, ale wszystkie łączy jedno – chęć zmiany.

Najmocniejsze narzędzie obywatela? Informacja

Jednym z najważniejszych elementów Akademii było poznanie praktycznych narzędzi partycypacji. A wśród nich – absolutny klasyk: wniosek o dostęp do informacji publicznej. To dzięki niemu mieszkańcy mogą dowiedzieć się, ile urząd wydaje na samochody służbowe, telefony, promocję, a nawet ile zarabiają poszczególni pracownicy. Każda organizacja przygotowała już po dwie inicjatywy obywatelskie, które trafiły lub trafią do odpowiednich instytucji. To konkretne działania, które mogą przynieść realne zmiany.

Mentor, który zna tę drogę od podszewki

Uczestnicy Akademii mogą liczyć na stałe wsparcie mentora – Pawła Lewandowskiego, byłego urzędnika państwowego, wykładowcy akademickiego i doświadczonego działacza społecznego. To osoba, która nie tylko zna przepisy, ale przede wszystkim rozumie, jak działają instytucje i jak skutecznie się w nich poruszać. Konsultacje odbywają się zarówno w siedzibie projektu, jak i telefonicznie – tak, aby każdy mógł uzyskać pomoc wtedy, kiedy jej potrzebuje. Najlepsze inicjatywy przygotowane przez uczestników zostaną wyróżnione w konkursie. Wyniki poznamy w maju – i już teraz wiadomo, że rywalizacja będzie zacięta, bo pomysłów i zaangażowania nie brakuje.